Category Archives: Groepswerk

Vertel Ons Over Spiritualiteit

Dr. Michael LaitmanVraag: Hoe voelt liefdevol geven eigenlijk?

Antwoord: We kunnen geen vragen stellen over gevoelens, want als ik iets voel, voel ik het. En wat ik niet voel, kan ik dus nog niet voelen. Daarom is er geen antwoord op de vraag: “Hoe voelt het?“ over iets wat ik niet voel.

In onze wereld kunnen we deze vraag stellen in de hoop er een idee van te krijgen door iets wat we al kennen. Maar het heeft geen zin om te vragen naar een gevoel, dat ik in geen enkele vorm ken en dat nergens op lijkt. Waarmee kan ik het vergelijken, waar verwijs ik naar? Niets.

Ik stelde Rabash, mijn leraar, deze vraag. Hij zei het volgende: “Het eerste spirituele niveau is het Licht, in plaats van een kleine vonk die heel deze wereld schiep, alles wat erin is, alle vreugde die alle materie van de levenloze, plantaardige en dierlijke natuur vervult, zo lang deze werkelijkheid bestaat, door alle generaties heen.”

Het kan eenvoudiger gezegd worden. Er zijn zeven miljard mensen op de wereld. Als je alles waar ze van genieten samenvoegt, is dat een kleine lichtvonk in vergelijking met het Licht dat je op het eerste spirituele niveau bereikt.

Dit heeft betrekking op de kwaliteit, niet op de kwantiteit. Als je dit hebt bereikt, voel je eeuwigheid en perfectie en dan alleen kan je de waarde ervan ervaren. Dit gebeurt afhankelijk van de verlangens die je hebt voorbereid.

Vraag: Hoe kan je al dit Licht ontvangen zonder te ‘exploderen’?

Antwoord: Je ‘explodeert’ niet, omdat je vooraf het verlangen ernaar voorbereidt. Het verlangen moet aan het Licht vooraf gaan. De vraag is juist. Als ik nu zou proberen om dit enorme Licht voor mezelf te houden, zou je ‘mijn stukjes bijeen moeten rapen’, alsof er een kernexplosie had plaats gevonden. Maar dit zou gebeuren, als ik in egoïstische verlangens ontvang, die alles voor zichzelf houden.

Maar als ik uit mijn ego treed en naar verlangens om te geven ga, ontvang ik een onbeperkt grote kli (vat) en stroomt het Licht door mij naar anderen toe. Het stopt niet in mij. Ik ontvang genot van het Licht, als het door mij heen stroomt naar anderen. Ik vervul de verlangens van anderen in de mate, waarin ik hen met mezelf verbind en het Licht gaat door me heen zonder te stoppen. Daarom geeft het me vreugde en heb ik er geen problemen mee. Ik houd het Licht niet tegen, het gaat door me heen en het gaat verder. Het Licht kan geen moment stoppen, op het moment dat het stopt, verdwijnt het.

Daarom heet de methode om het Licht te ontvangen ‘de Wijsheid van Kabbalah’, een wetenschap over ontvangen. Omdat je het Licht alleen kunt ontvangen op voorwaarde, dat je het doorgeeft aan anderen. Dan ben je niet beperkt en blijf je eeuwig en perfect.

Het is echter onmogelijk om het Licht op een egoïstische manier te ontvangen. Als je Het egoïstisch benadert, voel je een nog grotere duisternis.

From Preparation Lesson, Kabbalah Convention in Toronto, 9/16/2011

Je Zult Niet Geloven Wat Voor Soort Groep Dit Is

Dr. Michael LaitmanVraag: Wat doe je als je voelt dat je niet genoeg aan de groep geeft, alsof je kracht is uitgeput?

Antwoord: Inderdaad, elk moment neemt de kracht af. En het is goed als je voelt dat je kracht afneemt. Normaal gesproken beseffen we niet eens dat het gebeurt, maar vallen we gewoon ontspannen in slaap en verliezen we het verlangen. De oorzaak ervan is, dat het ons niet interesseert om wakker te worden. We moeten elkaar helpen, want dat is de enige manier om wakker te worden!

Als je niet investeert in anderen, zodat ze om je geven, ontvang je geen kracht. En het maakt niet uit op welk niveau de omgeving is of wat ze doen. De sleutel is voor jou om actie te gaan ondernemen en in hen te investeren, dan zul je het resultaat zien. Je zult zelfs niet geloven hoeveel deze groep en de vrienden je kunnen geven. Alles hangt af van hoeveel het individu erin investeert en van zijn gevoeligheid.

En als je investeert in de groep, zul je plotseling ontdekken, dat ze ook wakker zijn geworden en acties ondernemen naar jou toe. Zelfs als het je eerder niet was opgevallen, zul je het nu zien, dankzij wat je investeert. Dit is de betekenis van: voor elkaar garant staan.

From the 1st part of the Daily Kabbalah Lesson 9/4/2011, Shamati #17

Wat Te Doen Als Je Bent Gevallen

Dr. Michael LaitmanVraag: Wat moet ik doen om vooruit te komen als ik gevallen ben?

Antwoord: Als je gevallen bent, moet je er in de eerste plaats spijt van hebben en ernaar verlangen om uit de gevallen staat komen, om boven je natuur, die je niet langer kunt verdragen, uit te stijgen. Je rechtvaardigt deze val zelfs en je begrijpt: “Er is geen ander dan de Schepper”.

En dan, geleidelijk aan, vergeet je dit, je keert terug naar je normale staat en je denkt, dat je niet zo hoefde te schrikken en dat er nu eenmaal allerlei dingen gebeuren. En zo gaat het door tot de volgende klap.

Hoeveel klappen als deze nodig zullen zijn, hangt af van de mate, waarin je je denken ermee verbindt en je met behulp van de groep werkt aan de keren dat je valt. De groep moet je opslagruimte worden, daar verzamel je alles wat je denkt, wanneer je volledig beheerst wordt door je gevoelens, om zo weer evenwicht te krijgen.

En anderzijds, als je beheerst wordt door een kille, droge manier van denken en je zelfs niet weet hoe je gevoelens in jezelf kunt wekken, om zo geïnspireerd te worden door spiritualiteit, ontvang je van de groep indrukken in de vorm van gevoelens.

Maar je zult nooit in staat zijn om beide, gevoel en denken, te ervaren. Daarom is de verbinding met de groep zo noodzakelijk voor ons, de groep kan de compensatie zijn voor het ontbrekende, tegenovergestelde en op een bepaalde manier beide verbinden. Op voorwaarde dat je jezelf wegcijfert tegenover de groep en bereid bent om haar moeilijkheden te accepteren. Dan kan je, op de een of andere manier, hart en verstand in jezelf verbinden.

Hoewel ze zich in werkelijkheid niet echt met elkaar verbinden, want je bent nog niet echt verbonden met de groep, maar het beïnvloedt je toch van verre. En deze indirecte “omgevende” invloed maakt het je mogelijk om op een bepaalde manier de twee tegenpolen in jezelf te verbinden. En dit helpt je al om een klein beetje te begrijpen wat het spirituele inhoudt en wat de verbinding tussen deze twee polen betekent, wanneer spiritualiteit voelen én begrijpen op één plek samenvalt.

Dit is een absoluut, speciaal gevoel, waarin eveneens begrijpen aanwezig is. Zoiets bestaat bijna niet in onze wereld.

From the 1st part of the Daily Kabbalah Lesson 8/8/11, Shamati

De Ander Liefhebben? Het Is Gemakkelijk!

Dr. Michael LaitmanVraag: Waar komen de hogere wereld en deze wereld met elkaar in contact?

Antwoord: Onze wereld en de hogere wereld ontmoeten elkaar in de verlangens van andere mensen, in hun verlangens die ik kan verbinden met de mijne, zodat ze worden als die van mij. Daarom is er het voorschrift: ‘Heb je naaste lief als jezelf’.

Mijn oorspronkelijke verlangen is niet meer dan een punt. Ik kan er niets in ontvangen, het heeft geen volume. Als ik het verlangen van de ander met mijzelf kan verbinden en het kan accepteren als mijn eigen verlangen, ga ik op een heel interessante manier te werk: ik vraag of ik het Licht mag ontvangen om het verlangen mee te vullen. Het Licht komt, stroomt door mij heen en ik vervul dat verlangen. Wanneer ik mijzelf, op dezelfde manier, met een nog groter verlangen verbind en met steeds meer verlangens, bereik ik de wereld van Ein Sof (Oneindigheid).

De wereld van Ein Sof bestaat uit alle punten in het hart. Dan stroomt al het Licht van Ein Sof door mij heen en ik voel dit Licht in alle anderen, in – ogenschijnlijk – verlangens van anderen, die van mij werden, omdat ik ze met mijzelf verbonden heb.

Dit maakt de betekenis van het voorschrift: ‘Heb je naaste lief als jezelf’ duidelijk: ‘jij’ (een egoïst) ‘hebt je naaste lief’ (alle anderen, zodat zij je naasten worden) ‘als jezelf’ (verbindt hun verlangens met jezelf).

Dan zal je al het hogere Licht door je heen laten stromen. Je zult het ontvangen in de verlangens, die je met jezelf hebt verbonden: het zijn die van jou. Op deze manier bereiken we eeuwigheid, volmaaktheid, de wereld van Ein Sof. Hierover gaat ons gehele werk.

From the Sunday Virtual Lesson Series 9/4/2011

Gereed Voor Samenwerking

Dr. Michael LaitmanVraag: Wat is de betekenis van ‘tot wanhoop vervallen in het werk en de Schepper aanroepen’?

Antwoord: Meestal heeft een mens in het begin alle vertrouwen in zichzelf, later moet hij, vanwege hopeloosheid, steun zoeken bij de groep. Vervolgens – ook vanwege het gevoel van hopeloosheid – zoekt hij steun bij de hogere kracht. Tenslotte heeft hij geen andere keus meer dan vragen voor zijn eigenbelang los te laten en te gaan onderzoeken wat de intentie om te geven is. Zo wordt een mens geleid door zijn innerlijke programma, zijn innerlijke HaVaYaH, tot zijn roep naar de Schepper een richting opgaat, die juister is.

Dit betekent, dat lijden een mens naar het juiste doel leidt. Immers, ‘wat het intellect niet doet, doet de tijd’ en ‘lijden verzacht het egoïsme’. Via dit pad komen we verder. Elke keer als we een ‘fout’ maken, leidt dit ons naar de onthulling van een meer correcte staat. Op deze manier werkt de reeks informatieve genen (Reshimot) in ons.

Zo bereiken we tenslotte een staat, waarover gezegd wordt: ‘De zonen van Israel vervielen tot wanhoop in het werk en riepen de Schepper aan ‘. Het betekent, dat een mens in het leven een reeks situaties meemaakt, die in de vorm van oorzaak en gevolg met elkaar verbonden zijn en langzamerhand raakt hij meer en meer teleurgesteld. Het gaat zo door, totdat hij een situatie van totale wanhoop bereikt, waarin hij begrijpt, dat hij alleen niets tot stand kan brengen en dat er ‘Geen ander is dan Hij’, dat namelijk niemand anders hem kan helpen dan alleen de Schepper. Deze Schepper is niet een soort magische kracht, maar een bijzondere realiteit die in een mens onthuld wordt.

Deze werkelijkheid wordt alleen onthuld, als deze zich in een mens kleedt. Daardoor begint een mens ernaar te verlangen, dat de eigenschap van geven het te zeggen krijgt in hem.

Er staat geschreven: ‘Je zult geen andere goden hebben’. Dat betekent, dat we moeten vaststellen dat alles, zowel intern als extern, door één Schepper bepaald wordt. We komen tot die vaststelling doordat we met Hem verbonden zijn en door het contrast van tegenstellingen, die wij ontdekken. Dit is het moeilijkste moment, omdat we een nieuwe werkelijkheid ontdekken met twee leidende krachten, zij komen in mij samen in één enkele kracht. De hele mensheid moet dit gaan ontdekken.

Tot nu toe beschouwde ‘ik’ mijzelf als de enige autoriteit tegenover de maatschappij en de levenloze, plantaardige, dierlijke en menselijke natuur en ik probeerde dit allemaal zo goed mogelijk onder controle te houden om er zelf van te profiteren. Ik zorgde er wel voor, maar alleen zodat ik er gebruik van kon maken, zoals de voorzorgsmaatregelen die ik neem om ervoor te zorgen, dat ik een zware koffer kan optillen.

Ik was de voornaamste link in dit systeem en alles draaide uiteindelijk om mezelf. Zelfs wanneer ik gehoorzaamde aan de een of andere externe kracht, zoals de regering of de maatschappij, kwamen die besluiten, gedachten en wensen daaruit voort.

Maar nu ben ik in een staat van verwarring, omdat ik inzie, dat het niet mijn gedachten, niet mijn intenties en verlangens zijn! Een besluit kan alleen mijn eigen besluit zijn, als ik weet hoe ik moet omgaan met mijn omgeving. Ik heb een klein gebied van vrijheid: ‘het middelste derde deel van Tifferet’ genaamd. Alles wat in en buiten mij bestaat, uitgezonderd deze subtiele verhouding tot mijn omgeving, moet ik toeschrijven aan de Schepper.

Mensen in mijn nabijheid die me willen slaan of omhelzen doen dat niet vanuit hun eigen wil. Deze handelingen komen niet uit henzelf voort, ze komen van de Schepper. En mijn eigen gedrag, of ik nu correct handel of incorrect, of ik nu een zondaar ben of een heilige, wordt niet door mijzelf bepaald, maar door een externe kracht.

Voor het eerst in de geschiedenis van onze ontwikkeling ontdekken we het bestaan van een externe kracht en we moeten er op een heel speciale wijze mee werken. Hoe eerder we deze leiding proberen te ontdekken en ermee gaan samenwerken, hoe meer het in ons voordeel zal zijn en we onszelf lijden zullen besparen.

From the 1st part of the Daily Kabbalah Lesson 9/7/2o11, Shamati #109

Over Het Belang Van Onze Bijeenkomsten

Dr. Michael LaitmanVraag: Begin september hebben we een Conventie in het Noorden van Israel. We zijn op het ogenblik met onze volledige inzet gericht op externe disseminatie (verspreiding van de Wijsheid van Kabbalah), wat is het belang van zulke ‘interne’ bijeenkomsten?

Antwoord: Het een sluit het ander niet uit. Als groep studeren we de wetenschap van Kabbalah: de wortels van de schepping, de correctie daarvan en het spirituele werk van een mens dat achter zijn fysieke handelen verborgen is. In zijn interactie met anderen brengt een mens – of hij het nu wil of niet – een enorm mechanisme in beweging, waarmee hij niet vertrouwd is. We bestuderen dit mechanisme en we leren hoe we het kunnen begrijpen en hoe we ons interne werk tot uitdrukking kunnen brengen in onze externe handelingen. Dit is in wezen het doel van onze studie.

We bestuderen het systeem en we ontdekken de punten, waarin we ermee verbonden zijn, waar het spirituele systeem ophoudt en ruimte laat voor het fysieke systeem: de lichamen en krachten van onze wereld. Ik verlang naar de verbinding tussen deze twee systemen: als ik, met betrekking tot de ander, mijn eigenbelang ophef, zie ik hem of haar in spiritualiteit. Als ik mijn hoofd buig voor de ander, wordt hij of zij mijn spirituele Kli (vat). Zo kom ik verder in spiritualiteit.

Een medemens bevindt zich boven mijn huidige ‘Ik’, boven de Machsom (de barrière die ons scheidt van spiritualiteit). Als ik met hem omga zoals ik met mezelf omga, rijs ik naar zijn niveau en worden we één geheel. Op die manier ga ik de Machsom over.

Ik projecteer nieuwe delen van mijn neiging tot het kwaad, waarmee ik hier in deze wereld te maken heb, op de ander. Eerst doordrenk ik mijn houding naar hem met ‘geven ten behoeve van geven’ en op die wijze corrigeer ik de zogenaamde ‘vergissingen’. Later ga ik over naar de correctie van de ‘overtredingen’. Op deze wijze richt ik mijn punt in het hart naar Boven en onthul ik de neiging tot het kwaad in mijzelf. Het resultaat hiervan is, dat ik – door mij op de juiste manier te verbinden met de ander – mijzelf naar een hoger niveau breng.

De ‘ander’ is de mensheid. Het voorschrift om de ander lief te hebben als jezelf is van toepassing op de ‘gewone’ mens. Het is alsof er een oefening aan mij is gegeven: mijn houding naar hen toe veranderen. Zonder dat zij het weten, breng ik mijn ‘Ik’ naar de spirituele wereld en breng ik de overgangsfase tot stand. De wetenschap van Kabbalah legt dit uit met speciale termen, maar om het eenvoudig te zeggen: op deze manier krijgen we voor onszelf en voor onze kinderen een goed en veilig leven.

Om terug te keren naar de vraag: het voordeel van onze Conventies is de studie en, wat het belangrijkste is, innerlijke verbinding en eenheid. Alleen wanneer we ons met elkaar verbinden, elkaar steeds nader komen en onszelf wegcijferen voor de ander, hebben we iets om de wereld mee tegemoet te komen.

Het belangrijkste is, dat we de geest van eenheid brengen. Daarom hebben we evenementen rondom eenheid nodig, waarbij vrienden een paar dagen bij elkaar zijn. We willen zo’n grote, internationale bijeenkomst organiseren in december. Als we dat niet zouden doen, zouden we niet de kracht hebben om eenheid door te geven.

Ik hoop dat onze Conventie in december op een nieuw niveau zal plaats vinden. Dan zullen alle vrienden, die vanuit de hele wereld hier komen, zoveel kracht krijgen, dat ze in staat zullen zijn om een wereldwijde disseminatie van Kabbalah te leiden, als alles wat nu in Israel gebeurt, eveneens in hun landen zal plaats vinden. Deze methode zal ervoor nodig zijn. Zelfs op onbewust niveau zal de wanhoop, waardoor mensen overspoeld zullen worden, hun harten openen voor eenheid.

From the 4th part of the Daily Kabbalah Lesson 8/18/2011, “The Nation”

Zich Boven Alle Verschillen Verheffen

Dr. Michael LaitmanIn plaats van in dit kleine deel van de werkelijkheid te bestaan, heeft iemand die het verlangen heeft om door te breken naar het tweede deel van de werkelijkheid, het eeuwige en perfecte deel, verschillende middelen om dat te doen: de leraar, de groep en de boeken. De leraar legt uit, dat er een dergelijke mogelijkheid bestaat. Hij legt uit, dat het kan worden gerealiseerd met de hulp van een groep, waarin iedereen streeft naar de perceptie van de ware, perfecte realiteit en met de boeken die spreken over diezelfde perfecte werkelijkheid.

Wanneer we proberen om samen te zijn, is het alsof iedereen uit zichzelf komt, uit zijn ego, omdat hij moet voelen dat hij bestaat in de anderen. Dan, wanneer hij probeert om boven zichzelf te zijn – in de anderen, met hen verbonden – en hij leest over de perceptie van de werkelijkheid in geven, is dit de manier waarop hij zich gelijkvormig maakt aan de toekomstige staat, alsof hij er al is.

Afhankelijk van de mate waarin hij daarnaar streeft, roept hij de tweede kracht die in de werkelijkheid bestaat, van daaruit op, de kracht van geven, naast de kleine kracht van ontvangen die hem door de natuur gegeven is. Dan komt de kracht van geven en brengt de veranderingen in hem teweeg.

Een mens kan deze veranderingen zien als een toegevoegde kracht van ontvangen die naar hem toekomt, in plaats van de kracht van geven die hem verandert, en een dergelijke waarneming is ook correct. Echter, daarnaast, ontwikkelt hij eveneens de kracht van geven. Op deze manier gaat men vooruit, soms naar rechts en soms naar links, maar gedreven door die kracht van geven.

Hij moet deze kracht van geven, samen met de kracht van ontvangen, bereiken. Deze twee krachten worden dan langzamerhand aan de mens onthuld als twee lijnen, de rechter en de linker. Dan boekt de mens vooruitgang, soms in een staat van afdaling en soms in een staat van opstijging. Hij weet nog niet wat afdaling en opstijging precies is, tot nu toe onderscheidt hij ze alleen door zijn huidige gevoelens.

Echter, na verloop van tijd, begint hij te voelen dat het voor hem nodig is om deze twee lijnen te gebruiken door zich er tussenin te bevinden. Op deze manier, begint hij er controle over uit te oefenen en begint hij ze samen te brengen in de middellijn.

In wezen, bestaat ons hele werk uit samen studeren, ons willen verbinden met elkaar in onze harten, en verlangen naar eenheid boven alle onenigheden en verschillen uit, omdat al deze dingen alleen betrekking hebben op ons animale bestaan, dat hier, in deze wereld, blijft bestaan. We willen ons met elkaar verbinden in onze verlangens, onze punten in het hart, boven deze dingen uit.

Wanneer we De Zohar met deze intentie lezen, spreekt het boek over onze gecorrigeerde staten, over de manier waarop we de kwaliteit van geven onthullen in de verbinding tussen ons, wat hetzelfde is als de Schepper, het Licht, de geestelijke wereld, de Hogere Wereld. Daarom moet een ieder zich deze staat voorstellen bij het lezen van De Zohar.

From the lesson on 8/12/11, The Zohar

Kabbalisten Over Spiritueel Werk In De Groep, Deel 17

Dr. Michael Laitman

Beste Vrienden, stel alsjeblieft vragen over deze citaten van de grote Kabbalisten. De opmerkingen tussen haakjes zijn van mij.

Het Juiste Gedrag als Vrienden Samenkomen

Het begin van het samenzijn moet gaan over het prijzen van de groep. Een ieder moet proberen om redenen te noemen en verduidelijkingen te geven, die betrekking hebben op de verdienste en het belang van de groep, net zo lang tot het belang van de groep opgehelderd is.

Vervolgens moet een ieder zich concentreren op de acties, die ondernomen kunnen worden, om te kunnen komen tot liefde voor de vrienden. Met andere woorden: wat kan een ieder doen om liefde in zijn hart te krijgen voor ieder in de groep.

Als aan de tweede fase voldaan is, komt de derde aan de orde, daarin gaat het over het uitvoeren van de besluiten van de vrienden over wat er gedaan moet worden.

Rabash, Rabash: Artikelen over de Sociale Omgang: ”Het Doel van Samenzijn”

Kabbalisten Over Spiritueel Werk In De Groep, Deel 16

Dr. Michael Laitman

Beste Vrienden, stel alsjeblieft vragen over deze citaten van de grote Kabbalisten. De opmerkingen tussen haakjes zijn van mij.

Het Juiste Gedrag als Vrienden Samenkomen

We moeten beseffen, dat “Twee het kleinste meervoud is”. Dit betekent, dat als twee vrienden samenzijn en erover nadenken hoe zij het besef van de grootheid van de Schepper kunnen versterken, zij al de kracht hebben om versterking van de grootheid van de Schepper te ontvangen.

Rabash, Rabash: Artikelen over de Sociale Omgang: ”Het Doel van Samenzijn”

Men kan het verlangen om te geven alleen verkrijgen, als men zijn egoïsme in de groep opheft, en vanuit de liefde voor de vrienden kan men de liefde voor de Schepper bereiken, namelijk het verlangen om de Schepper vreugde te geven. Dan blijkt dat men alleen zo de behoefte en het begrip verkrijgt, dat geven belangrijk en noodzakelijk is en dit komt naar een mens toe door de liefde voor de vrienden.

Rabash, Rabash: Artikelen over de Sociale Omgang: ”Liefde voor de Vrienden”

Kabbalisten Over Spiritueel Werk In De Groep, Deel 15

Dr. Michael LaitmanBeste Vrienden, stel alsjeblieft vragen over deze citaten van de grote Kabbalisten. De opmerkingen tussen haakjes zijn van mij.

De Afgunst van de Schrijver vermeerdert Wijsheid

Een mens heeft eigenschappen, die zijn ouders aan hun kinderen doorgeven en hij heeft eigenschappen, die hij van de groep krijgt, ze komen uitsluitend naar hem toe, doordat hij zich met de groep verbindt en door de afgunst die hij voelt ten opzichte van de vrienden, als hij ziet dat zij betere eigenschappen bezitten dan hij ….

Door de groep komen er dus nieuwe eigenschappen bij, die hij overneemt omdat hij ziet, dat zij op een hoger niveau zijn dan hij en hij  jaloers op hen is.

Rabash, Rabash: Artikelen over de Sociale Omgang: ”Over Boven de Rede”

‘De afgunst op de ‘tegenstander’ vermeerdert wijsheid’, want als men naar de vrienden kijkt als mensen, die op een hoog niveau staan, zowel in gedachten als in daden, is het geheel volgens de natuur, dat men zijn eigen niveau bijstelt naar een hoger plan. ….. Nu heeft hij dus nieuwe eigenschappen, die de groep in hem heeft gewekt.

Rabash, Rabash: Artikelen over de Sociale Omgang: ”Over Boven de Rede”