Category Archives: Dagelijkse Kabbalah Lessen

De Heerlijkste Schepper

Dr. Michael LaitmanDe vraag: “Waarom leef ik eigenlijk” is het begin van het verlangen om de Schepper te onthullen. Ik wil weten Wie mij verwekt heeft, waar mijn wortels liggen en Wie mij regeert, Wie schiep dit alles en waarom schiep Hij mij ingepakt in deze grote wereld?

Wat wil Hij ieder moment van mij, geeft mij geen minuut rust en duwt mij in de richting van iets waarmee ik niet bekend ben? Wanneer deze vragen in mij opkomen vergiftigen ze mijn hele leven en kan ik niet langer leven zonder de Schepper te onthullen. Dit is hoe ik gebouwd ben, omdat ik door het Licht ben gebouwd dat zichzelf heeft ingeprent in mij en in al mijn verlangens.

Al mijn verlangens zijn te zien als een omgekeerde inprenting, de tegenovergestelde indruk van het Licht en totdat ik het Licht aantrek en mijzelf ermee vervul zal ik niet rusten tot het punt waarop dit leven slechter zal aanvoelen dan de dood. Ik ben bereid om alles te doen voor ook maar een enkele druppel vervulling.

Daarom is het mijn taak om voor mezelf duidelijk te krijgen op welke manier de Schepper, het Licht en de vorm waarin ik mijzelf kan vervullen, te onthullen. Het is waar dat dit geen simpele opdracht is, en daarom wordt de wetenschap van Kabbalah “Hochma Ha Kabbalah” genoemd (wetenschap van het ontvangen).

Het werkt niet zoals in onze wereld waar ik alleen mijn mond maar hoef open te doen om mijn dorst te lessen. Een spiritueel verlangen kan niet op een directe wijze gelest worden.
Daarom moet het eerst opgehelderd worden omdat de Schepper mij geen klaar verlangen geeft dat geschikt is voor het Licht. Hij wil dat ik onderzoek wat ik verlang, wat het Licht is, en me realiseer dat het de grootste van alle mogelijke vervullingen is.

Hij wil dat ik alle verlangens en vervullingen uitprobeer, mezelf onderzoek en zeg: “Nee, ik wil alleen maar dit”! De Schepper is extreem jaloers en listig, Hij wil dat ik Hem alleen liefheb en niets anders, en Hij onderzoekt dit door ieder ding in mij te onthullen. En ik moet hierop antwoorden: “Nee, U bent nog steeds de grootste van alle vervullingen en van alle geneugtes. U bent de heerlijkheid”. Er staat geschreven “Proef en zie dat de Heer goed is” omdat deze soort van vervulling smaak genoemd wordt.

De Eerste Plaag Van Egypte

Dr. Michael LaitmanVraag: Welk groter kwaad zouden we in onszelf moeten onthullen met de bedoeling dat het Licht in ons zal schijnen?

Antwoord: We moeten inzien dat onze aangeboren natuur Farao (ego) is, die het niet toestaat om boven onszelf uit te stijgen. We zouden het eigenlijk moeten haten maar we houden er nog altijd van. We blijven ervan genieten dat we er nog steeds in leven. Wanneer we in deze huidige situatie tegenslagen beginnen te ontvangen, worden we teleurgesteld in onze natuur en beginnen we te begrijpen dat we spiritualiteit via deze weg niet kunnen bereiken.

Dus voor de eerste keer moeten we onze kwade eigenschappen onder ogen zien als onze rivaal die tegenovergesteld aan de Schepper (spiritualiteit) is. Dit wordt er bedoeld met de eerste plaag van onze Farao.

Wat de andere negen plagen betreft, denk ik niet dat we nog negen van zulke Conventies nodig hebben. Het zal mogelijk zijn om hen in onze gemeenschappelijke verbinding tijdens onze dagelijkse lessen te ondergaan. We zullen er snel doorheen gaan omdat de sleutel van ieder spiritueel niveau de eerste fase is.

Later zal het alleen maar routine worden totdat een bepaald niveau compleet is geworden.
Op dit moment bijvoorbeeld beginnen we bewust te worden van ons eigen kwaad. Met dit proces zijn we begonnen. De volgende keer zal het de ontsnapping aan Farao zijn; de uittocht uit Egypte en dit is wat er wordt bedoeld met spirituele geboorte….

Vrije Keuze Stijgt Boven Het Verlangen Uit

Dr. Michael LaitmanVraag: Waarom wordt aan ons de illusie van vrijheid gegeven in deze wereld?

Antwoord: We beschouwen onszelf vrij zolang we er niet teveel over nadenken en onszelf identificeren met ons lichaam. Maar als we een klein beetje boven ons lichaam uit zouden stijgen zouden we zien dat het de wetten en processen, waaraan het onderworpen is, strikt gehoorzaamt.

Ik denk dat het aan mij is om te bepalen wanneer ik ga slapen en naar mijn werk ga. Maar wie bepaalt dit in werkelijkheid? Ik ben in bepaalde omstandigheden en innerlijke kwaliteiten geplaatst, die aan mij gegeven zijn. Ondertussen handelt onze wil om plezier (verlangen) te ontvangen als een motor en wel volgens een eenvoudig principe: maximaal plezier tegen minimale inspanning. Ofwel: maximale winst behalen tegen minimale investeringen.

Dit is een berekening die we ieder moment van ons leven uitvoeren; in elk aspect, in elke richting, in elke plaats en in relatie ten opzichte van alles wat er is. Dit is hoe onze natuur werkt. Hierbij rekening houdend met de verschillende condities: hoe moe en gezond ben ik, hoe is groot is het gevaar en het mogelijke plezier hiervan? Enzovoort. Begrijpelijk, want zolang we in ons ego blijven is er geen sprake van een vrije keuze.

We moeten ons realiseren dat vrije keuze alleen mogelijk is zodra ik mijn verlangens beheers en er boven uitstijg. Zolang ik in mijn egoïstische natuur verblijf, zal ik altijd een gehoorzame pop zijn die volledig onder de controle van het egoïsme staat.

Als het echter mijn wens is de controle in eigen handen te nemen, zal ik mijn verlangen moeten beheersen, er boven uitgestegen zijn. Met andere woorden: vrije keuze is mogelijk maar dan alleen door boven het verlangen uit te gaan. En de enige vraag hierbij is: Hoe stijg ik boven mijn natuur uit en met welke middelen?

Een Warme Golf Van Liefde

Dr. Michael LaitmanVraag; Veel nieuwkomers vertelden mij dat ze op de tweede dag geen kracht en verlangen hadden om naar de conventie te komen. Echter toen ze aankwamen voelden ze dat ze werden overspoeld door een warme golf van liefde. Wat gebeurde er met hen?

Antwoord: Dit was wat ze noemen “sweetening”; een verzachting die plaatsvond ook al hebben we de perfecte staat nog niet bereikt. Het feit is dat elke lijn ook uit drie lijnen bestaat ook al hebben we alleen de linkerlijn onthuld. Deze linkerlijn heeft ook de linker-, de rechter- en de middenlijn in zich. Dit is wat ze van binnen voelden. Met andere woorden; de tweede dag van de conventie zagen ze de rechterzijde van de linkerlijn.

Vraag: Veel mensen vertelden mij dat ze iets speciaals voelden op de derde dag van de conventie. Ze weten niet wat het was maar het veranderde hun innerlijke waarneming van het evenement helemaal.

Antwoord: Het is waar. Ook al hoort de middenlijn toe aan de linkerlijn en ondanks dat we nog geen openbaring hebben bereikt, heeft deze lijn ons een zekere opheldering van Boven gebracht. Dit is wat vele mensen hebben gevoeld.

Maar we moeten niet overdrijven over wat er gebeurde want tenslotte was het maar een kleine opheldering. Samen met de kerngroep namen veel mensen ook deel aan de conventie dus was het een beetje moeilijk. Toch hebben we een belangrijke verandering aangebracht in de wijze waarop we ons ontwikkelen. Dat was trouwens een actuele ingang tot de Jacobsladder maar alleen maar van de linkerzijde.

Maar na dit alles zijn we alleen tot de herkenning van het kwaad gekomen en ons ervan bewust geworden dat het onmogelijk is om spiritualiteit te bereiken via onze egoïstische verlangens die tegen onze natuur ingaan. Op dit moment weten we nog niet hoe we dit moeten breken. Maar dit was al een beginpunt en vanaf nu zullen we in staat zijn om compleet andere concepten te gebruiken.

Geloof En Verwezenlijking

Dr. Michael LaitmanVraag: Wanneer gaat het geloof over in verwezenlijking?

Antwoord: Als het geloof boven reden is wordt het een vat of Kli voor verwezenlijking. Tenslotte is geloof een naam voor het Licht van Hassadim.

Geloof boven reden is de kwaliteit van altruïsme die over het verlangen om te genieten heerst. Het verlangen om te genieten met de intentie van altruïsme wordt een vat of Kli voor het Licht van Hochma.

Dan zal het Licht van Hochma, gekleed in het Licht van Hassadim, beginnen te heersen in het verlangen om te genieten en dit is verwezenlijking.

De volbrenging van het Licht van Hassadim door het Licht van Hochma is genaamd “totaal of compleet geloof” (Emuna Shlema).

Spring Boven Je Hoofd Uit

Dr. Michael LaitmanVraag: Hoe verwerven we het vermogen om vooruit te gaan “boven reden”?

Antwoord: “Boven reden” ligt buiten onze “materie” de wil om te genieten. Met andere woorden: “boven reden” is te vinden in zuiver altruïsme. Wij zijn zelf niet in staat om boven ons egoïsme uit te stijgen. Dit is alleen mogelijk met de hulp van het Hogere Licht, Ohr Makif.

“Reden” betekent mijn verlangen. In mijn verlangen ben ik in staat om te voelen, te zien en berekeningen te maken die afhangen van het vermoedelijke voordeel of nadeel, gelegen in de overweging of dit verlangen het waard is om voor mezelf te gebruiken of niet. Als resultaat van deze berekeningen trek ik bepaalde conclusies en dan realiseer ik mij mijn verlangens. In dit verband heb ik geen enkel probleem. Dit is hoe we in deze wereld leven.

Ik voel me zeker over een deel van deze berekeningen en ik heb twijfels over een ander deel hiervan. In onze aardse wetenschap gebruiken we ook de theorie van kans wanneer we geen betrouwbare informatie hebben. Maar in ieder geval hebben we iets waar we op af kunnen gaan.

Aan de andere kant is, “geloof boven reden” of “boven kennis” wanneer ik niet beschik over instrumenten of middelen van waarneming. Ik weet zelfs niet wat “hoger” is. Als het tegengesteld tot reden was, zou ik misschien in staat zijn te berekenen hoe ik me zou moeten gedragen volgens mijn verstand en dan zou ik precies in de tegengestelde manier handelen. Toch zou dit ook een rationele berekening zijn.

Echter heb ik niet het geringste idee wat “geloof boven reden” betekend. Ik weet niet welke reden het volgt of welke sensatie en berekening het inhoudt noch in relatie tot wat. Het is een benadering, strekking of paradigma, die niet in mij bestaat.

Daarom alleen kan het Licht komen en ons deze benadering geven omdat “boven reden” de betekenis is van “omwille van het geven”. Hiermee wordt puur altruïsme bedoeld dus zonder het verlangen om zelf te genieten. Maar als het niet in mijn verlangen ligt weet ik niet wat het is. Hoe kan ik dit uitvinden? Ik weet het niet. En in wat voor verlangen?

Kabbalisten zeggen: Als je het verlangen van je naaste begint waar te nemen als dat van jezelf; als je een berekening kunt maken in relatie tot zijn verlangen, één die goed is voor hem, dan zal dat boven je huidige kennis uitgaan. Maar om dit te doen moet ik over superkrachten beschikken die ik niet heb. Pas als ik deze krachten ontvang, zal ik in staat zijn om “boven reden” te gaan. Maar nu kun je niet boven jezelf uit springen.

Alleen het Licht dat ons creëerde kan ons veranderen. Daarom moeten we de “wonderbaarlijke middelen” (Segulot) gebruiken en verschillende acties uitvoeren die het Licht ontwaken zodat het ons zal beïnvloeden. Dat is hoe ons succes gemeten zal worden. Het verstand en de sensaties die je bijeenbrengen in je verlangen om te genieten zijn voor nu niet in staat om je te helpen. Ze kunnen je alleen helpen in de tegenovergestelde vorm. Als je een dagelijks beoordeling maakt van wat je qua spiritualiteit hebt bereikt, zul je zien dat je in werkelijkheid niets hebt bereikt ondanks alle inspanningen die jij je hebt getroost.

En morgen zal hetzelfde gebeuren. De dag erna raak je als toevoeging verward. Nog een dag later zul jij je plotseling zeker voelen; vinden dat je slim geworden bent. Enzovoort.
Elke dag voeg je meer negatieve verschijnselen toe vanwege het feit dat je in je verlangen blijft om te genieten voor je eigen voordeel en dan denk je dat alleen het Licht je kan helpen, maar het komt niet en het helpt je niet.

Dus wat moet je doen? Begin oorlog te voeren tegen “reden” zoals het met betrekking tot de Egyptische ballingschap beschreven staat.

Hoe Word Je Een Spiritueel Supermens?

Dr. Michael LaitmanVraag: In plaats van het verkrijgen van superkrachten voel ik mij van dag tot dag zwakker. Hoe kan ik een spiritueel supermens worden die boven zijn ego uitstijgt?

Antwoord: Allereerst moet je alles baseren op de feiten. Er is geen reden om bang te worden voor de feiten want alles komt van de Schepper naar ons toe. Hij legt ons een proces voor met de bedoeling om iets te leren.

Het Hogere Licht beïnvloedt ons innerlijk Reshimot (herinneringen) en hieruit de beelden creërend die voor ons verschijnen. Hij neemt informatieve gegevens (Reshimot ) van ons, projecteert deze op ons innerlijke scherm en aldus nemen we onszelf waar in een specifieke staat.

Op het (spirituele) pad moeten we door al deze fases heen. Dus wat is het probleem? Het is een feit dat ik me soms slecht en soms goed voel en ik totaal geen macht heb over mezelf. Ik word immers beheerst door het Licht.

Nu ontvang ik een verklaring hoe het Licht mij beïnvloedt. Maar wie ben ik? Ik neem alleen dit werk waar. Dit is waarom het ook het werk van de Schepper wordt genoemd. We kijken vanaf de zijlijn hiernaar en moeten het gebruiken om te begrijpen wat er gebeurt.

Is het onaangenaam om te weten dat Hij met mij werkt? Wat als ik naar mijn vriend kijk die plotseling huilt of zich gelukkig voelt, soms slaapt hij en soms rent hij hals over kop naar een bepaalde plaats. Dit zou normaal zijn omdat ik de acties van het Licht zou zien die met een ander werkt. Maar ik ben niet blij om te zien hoe dit allemaal met mij gebeurt.

Aan de ene kant is dit juist. Aan de andere kant: zodra jij je begint te identificeren met deze acties, met de Schepper, en als je verlangt Hem te rechtvaardigen dan kan het je niet schelen wat er gebeurt. Je identificeert je met de Ene die met jou werkt en je neemt jezelf waar als materiaal voor Hem om mee te werken.

Kun je scheiden van dit materiaal? Kun jij zeggen: “Dit ben ik helemaal niet. Als ik me beweeg, iets doe, denk of iets verlang is er niets hiervan ‘ik’. Ik identificeer mij met de Schepper die alles met dit materiaal doet wat Hij wenst”. Dit werkt zo wanneer jij jezelf kunt zien vanaf de zijlijn.

Nu ontstaat er een vraag: Kan ik de Schepper vragen om andere doelgerichte acties uit te voeren? Het is mogelijk dat dit zal gebeuren, dus laten we het proberen. Welke acties zullen het worden? En waarvoor? Wat zal Hij horen? Wat zal Hij willen uitvoeren? Ik wil Hem niets tevergeefs vragen. Als ik al een staat heb bereikt waar ik samen met Hem tegen mijn lichaam handel, zoals Moses met de Schepper heeft gedaan tegen Pharaoh, laat me dan om iets reëel vragen. Dat is het moment waarop voor een persoon het hele proces begint.

Nog Een Keer Ter Voorbereiding Op De Les

Dr. Michael LaitmanHet Licht bouwt onze verbinding en we zullen de Schepper alleen hierin onthullen. We moeten streven om dit niet voor ons eigen gewin te doen maar alleen om Hem te plezieren. Als we eenmaal liefde voor de Schepper hebben bereikt, zullen we Zijn liefde voor ons onthullen. Al onze studie is erop gericht om onze liefde voor de Schepper te onthullen of om deze te ontwaken.

Uiteraard hebben we nu niet de geringste behoefte hiertoe. We herinneren ons het bestaan van de Hogere Kracht alleen als we ons slecht voelen. Het is onze natuur om alleen te handelen als we iets missen, verlangend onszelf te vullen.

We ervaren geen behoefte aan de Schepper noch om Hem lief te hebben. Maar als we proberen, door middel van werken in de groep, kunstmatig te streven naar de Schepper zullen we geleidelijk de invloed van het Licht, dat ons speciale kwaliteiten van liefde en geven schenkt , naar ons toetrekken.

Deze kwaliteit kan alleen op de Schepper worden gericht omdat Hij, naast ons, de enige is in het bestaan. Maar om Hem te kunnen bereiken zijn we geplaatst in een speciale staat genaamd “deze wereld.” Hier en met de hulp van onze familie en vrienden kunnen we inspanningen verrichten en oefenen om liefde te bereiken voor de juiste omgeving. Dan zullen we van liefde voor de schepsels gaan naar het niveau van liefde voor de Schepper.

Dit is hoe we uit onze egoïsme komen; verandering van eigenliefde naar liefde voor de naaste. En door middel van onze familie en vrienden bereiken we liefde voor de Schepper.

Dan onthullen we de ware natuur van de “middelen”die we hebben gebruikt. Het blijkt dan dat de Schepper Hemzelf en onze realiteit op deze manier heeft verdeeld zodat we een mogelijkheid zouden hebben om door middel van deze “oefeningen” naar Hem toe te komen. In werkelijkheid is er niets dan mijzelf waarin de realiteit en de Schepper, die hierboven staat, vervat zijn.

Dus laten we het verlangen ontwikkelen om uit onze gemeenschappelijk studie het Hervormende Licht te ontvangen en zodoende de liefde tussen ons en daarmee onze liefde voor de Schepper te onthullen.

De Laatste Plagen Van Pharaoh

Dr. Michael LaitmanVraag: Na de Conventie voelde ik me geblokkeerd; ik kon me niet verbinden met de anderen en vooruitgaan. Is dit hoe de onthulling van de Schepper wordt gemanifesteerd en is dit kwaad Zijn tegengestelde kant?

Antwoord: Ja, Pharaoh is de tegengestelde kant van de Schepper, die beschouwd wordt als “hulp tegen hem”. Dit is Zijn manier om jou te helpen en we moeten dit niet vergeten.

Wanneer je je slaperig voelt, depressief en onbeweegbaar, moet je je herinneren dat alle bijkomende problemen doelmatig zijn en ontworpen zijn om je voort te bewegen naar het doel. Je moet alleen met je tanden knarsen en hiertegen ingaan. Het is de Schepper die je laat struikelen. Er staat geschreven: “Kom tot Pharaoh want Ik heb zijn hart verhard.”

Hijzelf heeft Pharaoh’s hart verhard en met iedere plaag zal de Schepper hem haatdragender maken. Je komt naar Pharaoh zoals Moses de hand van de Schepper vasthoudt en kijkt terzijde toe hoe ze argumenteren. Wat kun je doen wanneer deze twee giganten, het goed en het kwaad, botsen overwegende dat jij in het midden tussen de twee krachten van de natuur, nl. de linker en de rechter lijn, staat?

Toch, aan het eind van iedere plaag geeft Pharaoh op en stemt toe je los te laten van gevangenschap (ballingschap) naar vrijheid. Dit betekent dat het pad naar de spirituele wereld nu voor jou open is. Je wenst te vertrekken en bent getuige hoe Pharaoh weer macht over je claimt, met zelfs een grotere weerstand om je te laten gaan, en het laadt je met nog zwaarder werk en moeilijkheden op.

Op dit punt vergeten we hoe dit proces zich ontwikkelt. Het is het niet waard om te vechten met onze Pharaoh en te argumenteren met de vrienden. Ga naar de Schepper. Alles wel beschouwd geeft Hij toe dat Hij het was die Pharaoh’s hart verhardde. Aanvankelijk creëerde Hij egoïsme en de Torah als een remedie, een middel voor Zijn correctie. Als je wilt dat dit wordt gecorrigeerd, ga naar de Schepper en Hij zal je een wapen geven om deze strijd te vechten.

Totdat je jouw Pharaoh verslaat, zul je Egypte niet verlaten en dit is precies wat veel groepen vergeten wanneer ze beginnen te argumenteren en onderling te onderhandelen. Deze Pharaoh snijdt tussen ons opdat we boven het egoïsme, dat zich in onze onderlinge relaties manifesteert, uitstijgen.

In het begin, wanneer een groep wordt gevormd, is alles zo prachtig dat je eenvoudigweg verbaasd bent net zoals je naar een baby kijkt. Maar dan begint de baby te groeien en toont eigenzinnigheid.

Toch moeten we begrijpen dat het allemaal correct is. Dit is hoe onze natuur onthuld wordt en dat er grote problemen en harde klappen zullen komen. Dit is precies wat wordt beschouwd als het openbaren van Pharaoh.

Maar hoe sterker we ons verbinden om hier tegenin te gaan, tegen ons collectieve egoïsme, des te groter zal ons succes zijn. Hiertoe moeten we alle middelen oproepen die we hebben: de Schepper, de andere groepen en de studies. Dit is voor ons de enige manier om vooruit te gaan.

Wanneer De Muur Tussen Ons Valt

Dr. Michael LaitmanJe onthult het kwaad dat je niet toestaat om de spirituele wereld binnen te gaan, als een muur die voor jou staat. Je kan hier ook niet alleen doorbreken, alleen samen.

Om dit te doen moeten we verbinden in een groep, welke de enige vrije actie is die we in staat zijn om uit te voeren. Samen bijeengekomen, moeten we de kracht van de Schepper naar ons toetrekken en hiermee de muur breken!

Nu sta ik voor dezelfde egoïstische muur, maar ik ben niet langer alleen; Ik sta met veel punten in de harten met elkaar in verbinding en genaamd een “Kabbalah groep.” Dit is een enorme kracht die makkelijk de muur kan breken. We onthullen de Schepper in onze verbinding omdat zonder de Schepper, we niet in staat zijn om te verbinden!

Ik vraag de Schepper en Hij verbindt me met de anderen. De anderen vragen de Schepper voor hetzelfde en ook zij worden verbonden. Hierdoor introduceren we de kracht van de Schepper tussen ons. Hij verbindt ons, en met dezelfde kracht breken we de muur. Het is omdat de muur niet buiten ons is, het is tussen ons. Door te werken aan je verbinding met anderen, bereid je jezelf in principe voor op een doorbraak.

Wat betekent het dat de mensen van Israel, Egypte verlaten? Ze verbonden met zo een kracht dat de muur instortte; ze stegen boven hun egoïsme uit. Dit is wat ontsnappen van Egypte betekent.

Er zijn geen muren buiten. De muur is onthuld om ons te laten zien dat we niet willen verbinden met elkaar, het is een onthulling van de muur tussen ons. Breng nu de Schepper zodat Hij het zal breken. Dat is alles, niets anders is vereist!

We moeten doorgaan zonder te slim te zijn. Ons belangrijkste werk wordt gedaan in verberging, onbewust; dit is de periode van voorbereiding. Dus, het is belangrijk om de methodologie te volgen, zelfs als we het niet volledig begrijpen, net zoals een kind niet begrijpt hoe hij groeit. De muur is tussen ons en onze enige vrije actie is hiertegen gericht.

Men kan werken aan deze verbinding zelfs als hij de lessen thuis op TV kijkt, omdat onze verbinding niet fysiek is; we verbinden niet met elkaar met handboeien of ijzeren kettingen, alleen door innerlijk verlangen. Daarom, zelfs al ben ik ver van een centrum, ik kan nog steeds meedoen alsof ik het centrum zelf ben. De afstand doet er niet toe, het is alleen het verlangen en toewijding aan het doel wat er toe doet.

Dezelfde muur die we nu tussen ons voelen zal in lijm veranderen die ons op het eind samen zal binden. Dezelfde Farao die tussen ons staat zal de Schepper worden. Dit betekent dat we wegrennen van Farao en tot onthulling van de Schepper komen.

We gaan nergens heen; dit wordt gedaan in de groep, maar in plaats van dat we het breken en afwijzing voelen, onthullen we de lijm en verbinding. Dit is puur een psychologisch probleem die we zullen overkomen, en dan plotseling zal de moeilijkheid veranderen in de kracht van verbinding, de engel van dood in de angel van heiligheid, en het graf in moeders baarmoeder.